Антычнасць. Практычная медыцына Галена

Вы знаходзіцеся: Антычнасць

Гален даў апісанне шматлікіх падрабязнасцяў будынка чалавечага цела, даў назвы шматлікім косткам, суставам і мускулам, якія захаваліся ў медыцыне да сённяшняга дня. Падрабязна і, увогуле, дакладна ён апісаў нервовую сістэму чалавека, паказаўшы, у прыватнасці, на глядзельны нерв, і правільна ўсталяваў, што нерв гэты пераходзіць у сятчатку вока. Гален шмат пісаў пра функцыі асобных органаў, але яго погляды на кровазварот, стрававальную і дыхальную сістэмы былі хібныя. Ён шмат увагі прысвяціў гіпатэтычнай 'пневме', якая быццам бы праймае ўсю матэрыю і ажыўляе арганізм чалавека.

У сваіх працах Гален адводзіць шмат месца практычнай медыцыне. Ён даў апісанне хвароб вялікага ліку органаў чалавечага цела, падрабязна апісаў вочныя хваробы, даў шэраг практычных рад па лячэбнай гімнастыцы, вучыў, як трэба прыкладваць кампрэсы, ставіць п'яўкі, апераваць раны. Прывёў шэраг рэцэптаў на парашкі, мазі, настойкі, выцяжкі і пілюлі. Яго рэцэпты - хоць і ў некалькі змененым выглядзе - ужываюцца дагэтуль і носяць назву 'галеновых прэпаратаў', гэта значыць такіх, якія рыхтуюць непасрэдна ў аптэках, у адрозненне ад лекаў, якія выпускаюцца фабрычнымі метадамі на прадпрыемствах фармацэўтычнай прамысловасці.

У прыватнасці, менавіта Гален распрацаваў рэцэптуру ўжытнага дагэтуль касметычнага сродку 'кальдкрэму', які складаецца з эфірнага масла, воску і ружовай вады. Незалежна ад Гіпакрата, Гален стварыў уласную тэорыю пра будынак чалавечага арганізма і пра людскія характары, прычым асновай для яе паслужылі не гэтулькі даследаванні, колькі філасофскія высновы. Ён лічыў, што жывыя істоты складаюцца з чатырох элементаў: землі, воды, паветра і агню, якія, у сваю чаргу, даюць пачатак чатыром вадкасцям (лімфам): крыві, жоўці, слізі і чорнай жоўці.

Калі лімфы знаходзяцца ў правільнай прапорцыі, то і здароўе чалавека звычайна, ураўнаважана. Калі ж пачынае пераважаць адзін з гэтых элементаў, раўнавага парушаецца, што выклікае адхіленні ў дзейнасці арганізма. Гэта дазваляла Галену сцвярджаць, што хвароба авалодвае арганізмам толькі ў выпадку пашкоджання таго ці іншага органа. Гэта сцвярджэнне не страціла сваёй значнасці да сённяшняга дня.